empathie

Van autisten wordt vaak gezegd, ook door deskundigen, dat zij moeite hebben zich in te leven in andere mensen. Soms wordt er zelfs geschreven dat zij geen empathie hebben of kunnen tonen. Het is zo vaak geschreven of gezegd, ook tijdens mijn artsenopleiding, dat ik daar zelf ook in geloofde.

En toen kreeg ik op mijn 43e zelf de diagnose “autisme (spectrumstoornis)”. En ik was huisarts, al 10 jaar. Wat zei deze diagnose over mij? Had ik nu geen empathie? Schoot ik tekort tegenover patiënten? Empathie is juist een erg belangrijke eigenschap voor een dokter, zeker voor een huisarts! Ik was erg in de war, de eerste maanden na de diagnose, en kon niet goed overzien welke consequenties deze diagnose had. Zouden patiënten mij nog wel als huisarts willen hebben, als zij zouden vernemen dat hun dokter ASS had? Ik besloot te zwijgen.

Het zwijgen heb ik begin 2017 verbroken. Ik heb met een Coming Out in Medisch Contact gestaan (magazine van de KNMG). De meeste reacties van collega’s waren hartverwarmend. Toch zit het vooroordeel “ze hebben geen empathie” me nog wel dwars. Volgens mij kun je dat namelijk niet zeggen van andere mensen, ook niet op grond van de diagnose ASS. Ik denk dat ik wel empathie kan ervaren. En ik kan het ook tonen. Misschien doe ik er meer mijn best voor dan iemand zonder autisme, Joost mag het weten. Er zijn theorieën dat wij, mensen met autisme, afkijken van anderen hoe we ons moeten gedragen. Onze empathie zou beredeneerd zijn. Onze gevoelens zouden “niet echt” zijn. Ik geloof dat niet meer. Zulke opmerkingen maken me zelfs een beetje boos. Ik geloof wel dat er mensen met autisme zijn, die echt geen empathie voelen of kunnen tonen. Maar dat geloof ik pas, als zij mij dat zelf vertellen. Er is een uitspraak “als je een persoon met autisme kent, ken je één persoon met autisme.” Dat vind ik wel een mooi uitgangspunt, ook voor andere zaken zoals schizofrenie of bijvoorbeeld de islam. Ik hoop dat mensen stoppen met het “geen empathie” toe te schrijven aan autisme. Het is namelijk een vooroordeel en staat echt begrip voor elkaar in de weg.