kwetsbaarheid

In onze samenleving moet je je van je beste kant laten zien. “Je kwetsbaar opstellen” wordt snel gezien als een teken van zwakte. Een kwetsbare plek wordt je “achilleshiel” genoemd. Achilles was in de Griekse mythologie een onverslaanbare held. Hij had één kwetsbare plek; bij zijn hiel. Die plek kon hem zijn leven kosten. De achilleshiel symboliseert voor mij hoe wij in onze samenleving omgaan met kwetsbaarheid. Je moet je kwetsbaarheid of beperkingen verbergen. Mensen gaan op hun tenen lopen om maar goed over te komen op de buitenwereld. Maar elk mens en elke organisatievorm heeft kwetsbare kanten. En als die -vanuit angst voor afrekening- verborgen worden gehouden, wordt de kans op ongelukken juist groter.

Het moeilijkste aan psychische aandoeningen in het algemeen vind ik dat ze gepaard gaan met schaamte en taboe.  Het moeilijkste aan de autisme-diagnose vond ik destijds, dat het leek of ik er de enige arts mee was. Mijn autisme-diagnose voelde in die zin als een achilleshiel; iets dat ik verborgen moest houden. En daardoor bleef ik verstoken van steun en begrip uit mijn omgeving. Ik heb zelf twee jaar na mijn diagnose deze website gebouwd om zo in contact te komen met andere artsen met autisme. Een andere manier om die artsen te vinden kon ik niet bedenken. Kort na het bouwen van de website ben ik uit de kast gegaan in Medisch Contact, een artsenblad. Het was erg helpend om daarna veel andere artsen met dezelfde diagnose te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen.

Zoals ik er nu tegenaan kijk, is er met de diagnose autisme een benaming gekomen voor kenmerken die ik mijn hele leven al had. Een diagnose autisme verandert je niet als mens. Maar toen ik net de diagnose had gekregen, voelde dat anders. Het was toen net alsof die diagnose mijzelf veranderde. Ik ging mijn hele leven anders bekijken en zelfs denken dat je met autisme geen arts kon zijn. Uit angst, om mijn werk te verliezen, hield ik mijn kwetsbaarheid verborgen.

In onderstaand sprookje lees ik een manier waarop we in onze samenleving ook zouden kunnen omgaan met kwetsbaarheid:

Er was eens een jonge kroonprins, de zoon van een keizer. Hij zocht een echtgenote. Hij nodigde daarom alle huwbare meisjes uit het rijk uit om haar uit te kiezen. Alle meisjes kregen een zaadje mee om deze te verzorgen en uit te laten bloeien tot een mooie bloem. Op een dag werden de meisjes terug verwacht in het paleis met hun bloem. Op die dag zou de prins zijn vrouw uitkiezen.

Een dochter van de werkster in het paleis was al lang verliefd op de prins. Zij deed ontzettend haar best om haar liefde te uiten in de verzorging van het zaadje. Maar er kwam geen bloem tevoorschijn. Ze besloot tóch met lege handen te gaan. Al was het maar om de prins nog één keer van dichtbij te mogen zien.

De andere meisjes hadden prachtige resultaten en gigantische bloemen. Tegen alle verwachtingen in koos de prins de werkstersdochter uit, want alleen zij was eerlijk geweest. Zij verdiende het om de nieuwe keizerin te worden, want alle zaadjes waren namelijk onvruchtbaar.

In dit Chinese sprookje wordt eerlijkheid over je beperkingen beloond. Ik hoop dat een psychische aandoening of kwetsbaarheid net zo normaal gaat worden als een lichamelijke aandoening. Als ik bijvoorbeeld borstkanker vergelijk met het hebben van een zware depressie, zie ik dat patiënten met borstkanker veel meer begrip en steun krijgen vanuit hun omgeving dan mensen die lijden aan een depressie. Terwijl steun en begrip van naasten, juist voor je beperkingen,  essentieel is voor heling en genezing.